Fotoalbum:  De BOUW VAN EEN STANDERDMOLEN IN LEENDERSTRIJP

Onderwerp: Beginpagina
 

maart 2007, Gezien vanaf het Leenderbos, richting Noorden. Links de molen in aanbouw, op de achtergrond de kerktoren van Leende

De Heimolen te Leenderstrijp

Achter de Sint Janskapel van Leenderstrijp, aan de Kapelstraat/ Strijperpad  verrijst een oude standerdmolen:

In Leende herinneren de Molenheide, het Molenbergviaduct en de oude molenput, waar Staatsbosbeheer
een tijdlang het eikenhouten hek van de gaanderij aan de oude molen omheen heeft gezet, nog aan de vergane molenaarsglorie.

                                             
                                                     De oude standerdmolen van Leende

Maar er daagt hoop op een nieuwe molen. Een tamelijk natuurgetrouwe kopie op 2/3 van de ware grote van de oude standerdmolen
op de Leendse heide. Frans Hagenaars en  André van Overdijk, allebei afkomstig uit Leende
zijn inmiddels al jaren bezig met de bouw: klik hier voor " De Bouwers"

Momenteel wordt buiten het dorp aan het Strijperpad (in het verlengde van de Kapelstraat) gewerkt aan de molenkast en zijn de
teerlingen met de complete draagconstructie reeds gereed en gedrapeerd met kleurige afdekzeilen.
Ook zijn  er al verschillende delen gedekt met eikenhouten schaliën.

De standerdmolen of staakmolen is het oudste houten type windmolen in de Lage Landen.

De oudst bekende en onbetwistbare windmolenvermeldingen dateren van ca. 1180. Waarschijnlijk waren dit standerdmolens.
In de molenkast zitten de complete aandrijving en de maalstenen, meestal twee koppels.
De kast steunt en draait om een zware spil of standerd (in Vlaanderen staak genoemd) die tot beneden doorloopt.
De molenstenen zitten in de maalstoel, waarbij de onderste steen (de ligger) vast zit en de bovenste (de loper) in hoogte verstelbaar is. Om het verstellen te vergemakkelijken is er een regulateur, die met middelpuntvliedende kracht door middel van gewichten werkt.
De meeste standerdmolens zijn korenmolens; aan de achterzijde is vaak een kapje te zien waaronder een door de wind aangedreven
hijs-as voor zakken graan en meel zit (het luiwerk, Men spreekt van een gesloten of open standerdmolen, afhankelijk van het feit of het ondergedeelte geheel gesloten dan wel open is.  Het onderstel van De Heimolen in Leenderstrijp alleen een dak en geen wanden.
Hier spreekt men dan over een half-gesloten standerdmolen.
Door de beperkte ruimte in de houten kast had dit type molen maar een beperkte productiecapaciteit. Vanaf de 18e eeuw werden veel standerdmolens afgebroken en vervangen door grotere en vaak hoger gebouwde molens.
Deze laatste waren minder onderhoudsgevoelig en hadden ruimte voor meerdere koppels maalstenen en meer capaciteit
voor opslag van graan en meel.

Een korenmolen is een molen waarmee uit graan meel wordt gemalen.

Al in de oudheid maalden mensen hun graan; aanvankelijk met twee over elkaar wrijvende stenen, later met ronddraaiende
handmolens of kweerns, weer later met watermolens of windmolens.
Het zijn de twee molenstenen (koppel maalstenen) die in de korenmolen het eigenlijke maalwerk verrichten. De onderste steen, de ligger, zit vast aan de vloer van de steenzolder, met daarboven met een kleine tussenruimte de loper (de maalsteen die kan draaien).
Daar tussenin valt het graan door het kropgat in de draaiende loper op de ligger. De afstand tussen de twee stenen is door de molenaar nauwkeurig in te stellen door een speciaal mechanisme. Het afstellen gebeurt met behulp van een regulator,
die met middelpuntvliedende kracht door middel van gewichten aangedreven wordt. De hoogte van de afstelling is onder andere afhankelijk
van de aandrijfkracht, van het te malen product en de gewenste fijnheid van het meel.
Door scherpsel (groeven) in de stenen wordt het graan naar de buitenzijde van de stenen gedreven en daardoor gemalen.

Het te malen graan wordt eerst in het kaar bovenop de maalkuip gestort. Via een uitstroomopening, die open of gesloten kan worden,
komt het graan in de schuddebak. Deze bak wordt door de steenspil heen en weer bewogen, waardoor het graan gedoseerd in het kropgat valt.
In de houten steenkuip wordt het meel, door een aan de loper bevestigde aanjager, meegenomen tot het een gat in de meelring passeert
om vervolgens in de meelpijp te vallen. Het wordt daarna op de maalzolder opgevangen in de maalbak, waaronder een meelzak hangt 

Bronvermelding o.a.:

http://www.molens.nl/
http://nl.wikipedia.org/wiki/Standerdmolen

Website van Frans Hagenaars:  Frans Hagenaars Rietdekker en Ambachtelijk Timmerman

   naar het begin

einde